الشيخ السبحاني

195

نظام اخلاقى اسلام (تفسير سوره مباركه حجرات) (فارسى)

براى روشن شدن اين نكته ، مثالهايى در اين‌جا ذكر مىكنيم : حشره ريزى با ديدگان كم‌فروغ خود روى قالى رنگارنگى راه مىرود ؛ اين حشره ، در هر لحظه فقط يك نقش و يك رنگ معين را مشاهده مىكند و فقط از نقطه خاصى از سطح فرش آگاه است و از نقاط ديگر آن ، كه از قلمرو ديد او خارج است ، كاملا بىخبر است ، ولى انسانى كه در كنار همان فرش ايستاده و با ديدگان پرفروغ خود همه رنگها و نقشه‌هاى سطح فرش را يك جا مشاهده مىكند ، درست بر خلاف آن حشره ، از همه نقاط آن آگاه و مطلع است . مثال دوم : در كنار رودخانه بزرگى همراه با گروهى از دوستان خود ، نشسته و امواج كوبنده آب و جريان آن را تماشا مىكنيم ؛ در هر لحظه ، با موج و جريان تازه‌اى روبه‌رو هستيم و از امواج و آبهايى كه در آغاز رودخانه است ، تا پايان آن ، كه به دريا مىريزد ، كاملا بىخبر هستيم و علت اين محدوديت ، همان محدوديت مكانى ماست كه در چهارچوب آن قرار گرفته‌ايم و اگر روزى توانستيم با هواپيمايى بر فراز رودخانه قرار بگيريم در اين هنگام ، قسمتهاى مختلف رودخانه را با تمام امواج و آبهاى جارى آن ، يك‌جا مشاهده مىكنيم . در اتاق كوچكى نشسته‌ايم كه فقط روزنه كوچكى به بيرون دارد و از آن روزنه به خارج مىنگريم : ناگهان كاروانى از شتران با بار مخصوص خود از كنار اين اتاق مىگذرند . ما از آن روزنه ، در